Θεραπευτικές ασκήσεις της γιόγκα για τα μάτια

Γράφει η
Θεραπευτικές ασκήσεις της γιόγκα για τα μάτια

Υπάρχουν πρακτικές της γιόγκα και διατροφικές συνήθειες με τις οποίες μπορεί να βελτιώσει κάποιος προβλήματα όρασης όπως η μυωπία;

Απάντηση: Πολλοί άνθρωποι φορούν γυαλιά και φακούς επαφής για να βελτιώσουν την όραση τους. Τα γυαλιά ωστόσο δεν θεραπεύουν την κακή όραση. Στην πραγματικότητα, τα προβλήματα των ματιών συχνά επιδεινώνονται λόγω της χρήσης γυαλιών καθιστώντας αναγκαία την χρήση πιο δυνατών φακών.

Οι παράγοντες που συμβάλλουν στην κακή όραση είναι: ο τεχνητός και κακός φωτισμός, η παρατεταμένη περίοδος παρακολούθησης τηλεόρασης, η κακή διατροφή, η ατροφία των μυών των ματιών λόγω της παρατεταμένης εργασίας γραφείου και ιδιαίτερα με τον υπολογιστή, οι πολλές ώρες μελέτης, η νοητική και συναισθηματική ένταση, οι τοξίνες στο σώμα και η γήρανση.

Η διατροφή δεν επηρεάζει μόνο την υγεία των ματιών αλλά και ολόκληρου του σώματος. Απλοποιώντας την διατροφή και αποφεύγοντας βαριές, δύσπεπτες, λιπαρές, πικάντικες τροφές καθώς και τις κονσέρβες, τις επεξεργασμένες, προμαγειρεμένες τροφές και junk food, βοηθάμε την διόρθωση της κακής όρασης. Συνιστάται κυρίως η χορτοφαγική διατροφή ή τουλάχιστον η μείωση των μη-χορτοφαγικών τροφών.

Αντίθετα με την άποψη που επικρατεί, το πολύ διάβασμα δεν καταστρέφει τα μάτια, με την προϋπόθεση ότι κατά την διάρκεια του διαβάσματος τα μάτια και ο νους είναι χαλαρά. Αν υπάρχει ένταση ακόμα και μία μικρή περίοδος διαβάσματος μπορεί να κουράσει τα μάτια. Προσπαθήστε να αναπτύξετε την ικανότητα να διαβάζετε παραμένοντας ήρεμοι και διατηρώντας καλή στάση σώματος. Είναι καλό να μην εξαρτάστε πολύ από την χρήση των γυαλιών. Να τα χρησιμοποιείτε μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαίο. Αν είναι δυνατόν μην τα χρησιμοποιείτε στον ελεύθερο χρόνο σας. Αυτό θα βοηθήσει τα μάτια να προσαρμοστούν και να αρχίσουν να λειτουργούν φυσιολογικά.

Το περπάτημα με γυμνά πέλματα στο γρασίδι, άμμο ή στο χώμα, είτε νωρίς το πρωί, είτε κατά τη δύση του ήλιου, λέγεται ότι έχει ηρεμιστική και ευεργετική επίδραση στα μάτια. Αυτό οφείλεται στην αντανακλαστική συσχέτιση των πελμάτων των ποδιών με την οπτική περιοχή του εγκεφάλου. Συνιστάται ιδιαίτερα αν τα πόδια βρίσκονται συχνά περιορισμένα σε σφιχτά παπούτσια.

Συνιστάται επίσης η ενατένιση του ήλιου την ώρα που ανατέλλει ή την ώρα που δύει, στις στιγμές που δεν είναι έντονο και λαμπερό το φώς. Αφού ατενίσετε για λίγα λεπτά με τα μάτια χαλαρά, κλείστε τα μάτια και αποκτήστε επίγνωση του μετεικάσματος του ήλιου. Νιώστε τις υπεριώδεις ακτίνες να καταπραΰνουν και να ηρεμούν τα μάτια.

Αν εξαιρέσουμε ασθένειες όπως το γλαύκωμα, ο καταρράκτης και το τράχωμα, οι πιο συνηθισμένες παθήσεις των ματιών σχετίζονται με δυσλειτουργίες των οπτικών μυών οι οποίες επιδεινώνονται από χρόνια νοητική και συναισθηματική ένταση. Οι απλές ασκήσεις που ακολουθούν βοηθούν στον κατευνασμό των διαφόρων διαταραχών που σχετίζονται με τη δυσλειτουργία των οπτικών μυών, όπως η μυωπία, ο στραβισμός, η πρεσβυωπία κ.α.

Οι ασκήσεις των ματιών πρέπει να εκτελούνται τακτικά με υπομονή και επιμονή. Μην περιμένετε άμεση θεραπεία ή βελτίωση. Όπως χρειάζονται χρόνια για να αποκτήσουν τα μάτια ελαττώματα, έτσι χρειάζεται χρόνος, μερικοί μήνες ή και περισσότερο, πριν γίνει κάποια αξιοσημείωτη πρόοδος. Θα υπάρξει όμως βελτίωση, όπως συνέβη σε πολλά άτομα που έχουν υιοθετήσει ένα υγιεινό τρόπο διατροφής, καθημερινή εξάσκηση στις πρακτικές για τα μάτια και έχουν καταφέρει να μειώσουν σταδιακά την χρήση των γυαλιών τους.

Προετοιμασία

Προτού ξεκινήσετε τις πρακτικές είναι καλό να ρίξετε με τις παλάμες σας λίγο κρύο νερό στα βλέφαρα. Κάντε το δέκα φορές και μετά αρχίστε τις πρακτικές. Αυτό θα βοηθήσει στην καλύτερη παροχή του αίματος στα μάτια και θα τα τονώσει.

Περιορισμοί

Όσοι πάσχουν από σοβαρές ασθένειες ή διαταραχές των ματιών όπως γλαύκωμα, καταρράκτη, τράχωμα, αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς χιτώνα, αρτηριακή ή φλεβική θρόμβωση του αμφιβληστροειδούς, ιρίτιδα, κερατίτιδα, επιπεφυκίτιδα μπορούν να κάνουν τις πρακτικές αυτές μόνο αφού συμβουλευτούν κάποιον ειδικό.

Πρακτική σημείωση

Οι ασκήσεις των ματιών χρειάζεται να γίνονται η μία μετά την άλλη με την σειρά που δίνονται. Η σειρά χρειάζεται να εκτελείται στο σύνολο της νωρίς το πρωί και/ ή το βράδυ.

Το σημαντικότερο πράγμα που χρειάζεται να θυμάστε κατά την διάρκεια της ρακτικής είναι να είστε εντελώς χαλαροί. Μην καταβάλλετε υπερβολική προσπάθεια καθώς αυτό θα οδηγήσει σε κόπωση των ματιών. Οι μύες του προσώπου, τα φρύδια αι τα βλέφαρα, πρέπει να παραμένουν εντελώς χαλαρά. Μετά από κάθε άσκηση, τα άτια πρέπει να κλείνουν και να ξεκουράζονται για μισό λεπτό τουλάχιστον. Δεν ρέπει να φοράτε γυαλιά κατά την διάρκεια των πρακτικών.

Θεραπευτικές ασκήσεις της γιόγκα για τα μάτια

Άσκηση 1: Άγγιγμα των ματιών με τις παλάμες

Καθίστε ήρεμα και κλείστε τα μάτια. Τρίψτε ζωηρά τις παλάμες μεταξύ τους μέχρι να ζεσταθούν. Τοποθετήστε τις απαλά πάνω στα βλέφαρα, χωρίς να ασκείτε καμία πίεση. Νιώστε την θερμότητα και την ενέργεια που μεταφέρεται από τα χέρια στα μάτια και έτσι οι μύες των ματιών χαλαρώνουν. Τα μάτια ξεκουράζονται μέσα στο ζεστό καταπραϋντικό σκοτάδι. Παραμείνετε σε αυτήν την θέση μέχρι να απορροφηθεί από τα μάτια η ζέστη των χεριών. Μετά κατεβάστε τα χέρια και κρατήστε τα μάτια κλειστά. Επαναλάβετε την διαδικασία τουλάχιστον τρείς φορές. Βεβαιωθείτε ότι τα μάτια σκεπάζονται από τις παλάμες και όχι τα δάχτυλα.

Οφέλη

Οι ζεστές παλάμες πάνω στα μάτια χαλαρώνουν και αναζωογονούν τους μύες των ματιών και διεγείρουν την κυκλοφορία του υδατοειδούς υγρού, που υπάρχει μεταξύ του κερατοειδή χιτώνα και του κρυσταλλοειδούς φακού του ματιού, βοηθώντας την διόρθωση τις ελαττωματικής όρασης.

Άσκηση 2: Βλεφάρισμα των ματιών

Καθίστε με τα μάτια ανοιχτά. Ανοιγοκλείστε γρήγορα τα μάτια δέκα φορές. Κλείστε τα μάτια και χαλαρώστε για είκοσι δευτερόλεπτα. Επαναλάβετε αυτήν την διαδικασία πέντε φορές.

Οφέλη

Πολλά άτομα με ελαττωματική όραση ανοιγοκλείνουν τα βλέφαρα αφύσικα και με ακανόνιστο ρυθμό. Αυτό έχει σχέση με την κατάσταση της κοινής έντασης στα μάτια. Αυτή η άσκηση ενθαρρύνει την αντίδραση του βλεφαρίσματος να γίνει αυθόρμητη, επιφέροντας την χαλάρωση στους μύες των ματιών.

Άσκηση 3: Πλευρικό κοίταγμα

Καθίστε με ίσια την σπονδυλική στήλη σε μία καρέκλα ή ελάτε σε μία καθιστή θέση με τα πόδια τεντωμένα μπροστά. Σηκώστε τα χέρια στο πλάι στο ύψος των ώμων, κρατήστε τα τεντωμένα και σηκώστε προς τα πάνω τους αντίχειρες. Οι αντίχειρες χρειάζεται να βρίσκονται στην περιφερειακή όραση όταν το κεφάλι κοιτάζει μπροστά. Αν δεν φαίνονται καθαρά, φέρτε τους λίγο πιο μπροστά μέχρι να μπουν στο οπτικό πεδίο. Κοιτάξτε με τα μάτια σε ένα σταθερό σημείο ακριβώς μπροστά σας. Σταθεροποιήστε την θέση του κεφαλιού εκεί. Μετά χωρίς να κινείτε το κεφάλι, συγκεντρώστε τα μάτια σας στα παρακάτω με την ακόλουθη σειρά:

• αριστερός αντίχειρας

• κενό ανάμεσα στα φρύδια

• δεξιός αντίχειρας

• κενό ανάμεσα στα φρύδια

• αριστερός αντίχειρας

Επαναλάβετε αυτόν τον κύκλο δέκα έως είκοσι φορές κρατώντας το κεφάλι και την σπονδυλική στήλη ευθυγραμμισμένη σε όλη τη διάρκεια. Στο τέλος κλείστε και ξεκουράστε τα μάτια. Μπορείτε εδώ να κάνετε το άγγιγμα των ματιών με τις παλάμες μερικές φορές.

Αναπνοή

Εισπνεύστε καθώς κοιτάζετε στο κενό ανάμεσα στα φρύδια. Εκπνεύστε καθώς κοιτάζετε στο πλάι.

Οφέλη

Το πλευρικό κοίταγμα χαλαρώνει την ένταση των μυών από το συνεχές διάβασμα και το κοντινό κοίταγμα. Προλαβαίνει και διορθώνει τον στραβισμό.

matia 1 ®Περιοδικό Αρμονία

Άσκηση 4: Μπροστινό και πλευρικό κοίταγμα

Ελάτε στην ίδια θέση σώματος όπως στην άσκηση 3 αλλά τοποθετήστε στο αριστερό γόνατο την αριστερή παλάμη με τον αντίχειρα στραμμένο προς τα πάνω. Κρατήστε το δεξιό χέρι τεντωμένο στο πλάι του σώματος στο ύψος του ώμου με τον αντίχειρα στραμμένο προς τα πάνω. Χωρίς να κινείτε το κεφάλι, συγκεντρώστε τα μάτια:

στον αριστερό αντίχειρα - στον δεξιό αντίχειρα - στον αριστερό αντίχειρα

Επαναλάβετε αυτήν την διαδικασία δεκαπέντε έως είκοσι φορές. Μετά κλείστε και ξεκουράστε τα μάτια. Επαναλάβετε το ίδιο με το αριστερό μέρος του σώματος.

Κρατήστε το κεφάλι και την σπονδυλική στήλη ευθυγραμμισμένη σε όλη τη διάρκεια.

Τελικά κλείστε και ξεκουράστε τα μάτια.

Αναπνοή

Εισπνεύστε καθώς κοιτάζετε πάνω και εκπνεύστε καθώς κοιτάζετε κάτω.

Οφέλη

Η άσκηση αυτή βελτιώνει τον συντονισμό των έσω και πλάγιων μυών.

matia 2 ®Περιοδικό Αρμονία

Άσκηση 5: Περιστροφικό κοίταγμα

Πάρτε την ίδια στάση όπως στην άσκηση 4. Τοποθετήστε το αριστερό χέρι στο αριστερό γόνατο. Κρατήστε την δεξιά γροθιά πάνω από το δεξί πόδι με τον αντίχειρα προς τα πάνω και τον αγκώνα τεντωμένο. Κάντε μια μεγάλη κυκλική κίνηση με το δεξί χέρι προς τα αριστερά, μετά προς τα επάνω, προς τα δεξιά και επιστρέψτε στην αρχική θέση. Κρατήστε τα μάτια συγκεντρωμένα στον αντίχειρα χωρίς να κινείτε το κεφάλι. Κάντε πέντε γύρους με την φορά του ρολογιού και πέντε γύρους με την αντίθετη φορά. Επαναλάβετε την ίδια διαδικασία με τον αριστερό αντίχειρα. Τελικά κλείστε και ξεκουράστε τα μάτια

Αναπνοή

Εισπνεύστε καθώς τα μάτια διαγράφουν το πάνω μέρος του κύκλου και εκπνεύστε καθώς τα μάτια διαγράφουν το κάτω μέρος του κύκλου.

Οφέλη

Η άσκηση αυτή επαναφέρει την ισορροπία στους μύες των ματιών και βελτιώνει τις συντονισμένες δραστηριότητες των βολβών των ματιών.

matia 3 ®Περιοδικό Αρμονία

Άσκηση 6: Κοίταγμα πάνω-κάτω

Διατηρείστε την στάση της άσκησης 5. Τοποθετήστε και τις δύο γροθιές στα γόνατα με τους αντίχειρες στραμμένους προς τα πάνω. Κρατήστε τα χέρια τεντωμένα και σηκώστε αργά τον δεξιό αντίχειρα καθώς ακολουθείτε την κίνηση του με τα μάτια. Όταν ο αντίχειρας έχει φτάσει στο ανώτερο σημείο, επιστρέψτε αργά στην αρχική θέση, κρατώντας σε όλη την διάρκεια τα μάτια συγκεντρωμένα στον αντίχειρα χωρίς να κινείτε το κεφάλι. Επαναλάβετε πέντε γύρους. Κάντε το ίδιο με τον αριστερό αντίχειρα. Τελικά κλείστε και ξεκουράστε τα μάτια.

Αναπνοή

Εισπνεύστε καθώς σηκώνετε τα μάτια. Εκπνεύστε καθώς κατεβάζετε τα μάτια.

Οφέλη

Εξισορροπεί τους άνω και κάτω μύες των ματιών.

matia 4 ®Περιοδικό Αρμονία

Άσκηση 7: Ενατένιση της άκρης της μύτης

Καθίστε σε μια άνετη στάση με την σπονδυλική στήλη ίσια. Τεντώστε το δεξί χέρι μπροστά ακριβώς από την μύτη. Κλείστε την παλάμη σε γροθιά και σηκώστε τον αντίχειρα προς τα πάνω. Προσηλώστε τα μάτια στην κορυφή του αντίχειρα. Λυγίστε το χέρι και φέρτε αργά τον αντίχειρα στην άκρη της μύτης, κρατώντας τα μάτιασυνεχώς προσηλωμένα στην κορυφή του αντίχειρα. Μείνετε για μερικά δευτερόλεπτα με τον αντίχειρα πάνω στην άκρη της μύτης και τα μάτια συγκεντρωμένα εκεί. Τεντώστε ξανά το χέρι μπροστά συνεχίζοντας να ατενίζετε την κορυφή του αντίχειρα. Κάντε πέντε γύρους.

Αναπνοή

Εισπνεύστε καθώς ο αντίχειρας πηγαίνει προς τη μύτη. Κρατήστε την αναπνοή καθώς κρατάτε τον αντίχειρα στην άκρη της μύτης. Εκπνεύστε καθώς το χέρι τεντώνει.

Οφέλη

Αυτή η άσκηση βελτιώνει την προσαρμογή και την δύναμη συγκέντρωσης των μυών των ματιών.

matia 5 ®Περιοδικό Αρμονία

Άσκηση 8: Μακρινό και κοντινό κοίταγμα

Ελάτε σε όρθια ή καθιστή θέση με τα χέρια στο πλάι του σώματος, μπροστά από ένα ανοικτό παράθυρο, κατά προτίμηση με καλή θέα στον ορίζοντα. Προσηλώστε τα μάτια στην άκρη της μύτης για πέντε δευτερόλεπτα. Μετά προσηλώστε το βλέμμα σε ένα μακρινό αντικείμενο στον ορίζοντα για πέντε δευτερόλεπτα. Επαναλάβετε αυτή τη διαδικασία δέκα έως είκοσι φορές. Κλείστε τα μάτια και χαλαρώστε. Μπορείτε να κάνετε το άγγιγμα των ματιών με τις παλάμες καθώς χαλαρώνετε.

Αναπνοή

Εισπνεύστε όταν κοιτάτε την άκρη της μύτης. Εκπνεύστε όταν κοιτάτε τον ορίζοντα.

Οφέλη

Όμοια με την προηγούμενη άσκηση αλλά η απόσταση των κινήσεων είναι αυξημένη.

Πρακτική Σημείωση

Αφού ολοκληρώσετε και τις οχτώ ασκήσεις ξαπλώστε και χαλαρώστε ολόκληρο το σώμα για μερικά λεπτά.

Info

Πηγές:

Βιβλιογραφία: «Ασάνα Πραναγιάμα Μούντρα Μπάντα» του Σουάμι Σατυανάντα Σαρασουάτι, Copyright Bihar School of Yoga. Ελληνική έκδοση, Κέντρο της Γιόγκα Σατυανάντασραμ (2002)